ArcGIS Experience Builder ile Profesyonel Web Uygulamaları Geliştirme
🛠️ Bölüm 3: Widget’lar Genel Bakış
Bu bölümde, ArcGIS Experience Builder’ın temel yapı taşları olan widget’ları detaylı bir şekilde ele alacağız. Widget’lar, uygulamanıza işlevsellik ve görsellik katan araçlardır. Haritalardan veri görselleştirmelerine, metinlerden düzen araçlarına kadar geniş bir yelpazede 57 widget sunar. Her birini, kullanım amaçlarını, ekleme ve yapılandırma adımlarını, pratik örnekleri ve Haziran 2025 güncellemesindeki yenilikleri kapsayacak şekilde açıklayacağız. Amacımız, bu araçları sıfırdan öğrenen birinin bile kolayca anlayabileceği, adım adım bir rehber sunmak.
Widget’lar Nedir ve Neden Önemlidir?
Widget’lar, ArcGIS Experience Builder’da uygulamanızın temel bileşenleridir. Her biri belirli bir işlevi yerine getirir ve uygulamanızı kullanıcı dostu, etkileşimli ve görsel olarak çekici hale getirir. Örneğin:
- Harita widget’ı ile coğrafi verileri görselleştirebilirsiniz.
- Arama widget’ı ile kullanıcıların adres veya yer bulmasını sağlayabilirsiniz.
- Grafik widget’ı ile verilerinizi çubuk, pasta veya çizgi grafikleriyle sunabilirsiniz.
Widget’lar, sürükle-bırak arayüzüyle kolayca eklenir ve yapılandırılır. Ayrıca, widget’lar arasında etkileşim kurarak dinamik uygulamalar oluşturabilirsiniz. Örneğin, bir haritada seçilen bir konumu otomatik olarak bir tablo veya grafik widget’ında gösterebilirsiniz.
Widget Kategorileri
ArcGIS Experience Builder, widget’ları işlevlerine göre altı kategoriye ayırır:
- Harita Odaklı (Mapcentric) Widget’lar
Harita ile ilgili işlevler sunar ve genellikle bir Harita widget’ına bağlıdır. Haritaları görüntülemek, katmanları yönetmek veya coğrafi analizler yapmak için kullanılır. - Veri Odaklı (Datacentric) Widget’lar
Veri kaynaklarıyla etkileşim kurar. Veri arama, filtreleme, görselleştirme ve düzenleme gibi işlevler için idealdir. - Sayfa Elemanı (Page Element) Widget’lar
Uygulamanıza metin, resim, düğme gibi görsel ve metinsel öğeler ekler. - Menü ve Araç Çubuğu (Menu and Toolbar) Widget’lar
Uygulama içinde gezinmeyi ve widget’ları kontrol etmeyi sağlar. - Düzen (Layout) Widget’lar
İçeriği organize etmek ve düzenli bir görünüm sağlamak için kullanılır. - Bölüm (Section) Widget’lar
İçeriği bölümlere ayırarak daha iyi bir organizasyon sağlar.
Tüm Widget’ların Listesi
Aşağıda, ArcGIS Experience Builder’ın sunduğu 57 widget, kategorilerine göre listelenmiştir. Her widget için kısa bir açıklama, ekleme yöntemi, yapılandırma seçenekleri ve kullanım örnekleri verilecektir.
Harita Odaklı Widget’lar (29 adet)
| Widget Adı | Açıklama |
|---|---|
| Harita (Map) | 2D ve 3D coğrafi bilgileri görüntüler. Harita araçları ve pop-up’ları destekler. |
| Katman Galerisi (Basemap Gallery) | Kullanıcıların farklı alt haritalar arasında geçiş yapmasını sağlar. |
| Harita Katmanları (Map Layers) | Haritadaki katmanların listesini ve sembollerini görüntüler. |
| Lejant (Legend) | Harita katmanlarının etiketlerini ve sembollerini gösterir. |
| Koordinatlar (Coordinates) | Harita ve sahneler için koordinatları görüntüler. |
| Ölçüm (Measurement) | Mesafe, çevre ve alan hesaplamaları yapar. |
| Yönlendirme (Directions) | İki veya daha fazla nokta arasında rota hesaplar. |
| Yer İmi (Bookmark) | 2D ve 3D mekansal yer imleri koleksiyonu sağlar. |
| Koordinat Dönüşümü (Coordinate Conversion) | Koordinat sistemleri arasında dönüşüm yapar. |
| Çizim (Draw) | Nokta, çizgi ve çokgen grafikleri oluşturur. |
| Yazdır (Print) | Web haritalarını yazdırır. |
| Kat Filtre (Floor Filter) | Katmanları filtreler. |
| Kaydırma (Swipe) | Haritalar arasında kaydırma efekti sağlar. |
| Konumum (My Location) | Kullanıcının mevcut konumunu gösterir. |
| Yakınımda (Near Me) | Yakındaki özellikleri bulur. |
| Yükseklik Profili (Elevation Profile) | Yükseklik analizleri yapar. |
| Analiz (Analysis) | Coğrafi analiz araçları sunar. |
| İş Analisti (Business Analyst) | İş odaklı analizler yapar. |
| Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) | Uygunluk analizleri yapar. |
| Yönlendirilmiş Görüntü Görüntüleyici (Oriented Imagery Viewer) | Görüntüleri farklı açılardan görüntüler. |
| İşlem Şablonları (Processing Templates) | İşlem süreçlerini yönetir. |
| Görüntüleme Sırası (Display Order) | Çakışan görüntülerin sıralama kurallarını tanımlar. |
| 3D Araç Kutusu (3D Toolbox) | 3D efektler ve analiz araçları sunar. |
| Uçuş Kontrolcüsü (Fly Controller) | 3D haritada uçuş animasyonu sağlar. |
| Bina Gezgini (Building Explorer) | Bina sahne katmanlarını filtreleme ve keşfetme imkanı sunar. |
| Klasik Yönlendirilmiş Görüntü (Classic Oriented Imagery) | Eğik, sokak kenarı ve 360 derece görüntülerle etkileşim sağlar. |
| Belge Gezgini (Document Explorer) | Autodesk Construction Cloud ve BIM 360 belgelerini keşfetme imkanı sunar. |
| Belge Görüntüleyici (Document Viewer) | Belgeleri görüntüleme ve etkileşim kurma imkanı sunar. |
| Bağlantı Gezgini (Link Explorer) | Harita veya sahne özelliklerine bağlı belgeleri görüntüleme imkanı sunar. |
Veri Odaklı Widget’lar (14 adet)
| Widget Adı | Açıklama |
|---|---|
| Arama (Search) | Adres veya alan arama imkanı sunar. |
| Liste (List) | Veri kayıtlarını özel liste görünümünde gösterir. |
| Tablo (Table) | Özellik katmanları için etkileşimli öznitelik tabloları sunar. |
| Grafik (Chart) | Veri görselleştirme için grafikler sunar. |
| Özellik Bilgisi (Feature Info) | Seçilen özelliklerin detaylarını gösterir. |
| Filtre (Filter) | Verileri öznitelik veya mekansal filtrelerle süzer. |
| Sorgu (Query) | Öznitelik veya mekansal sorgular çalıştırır. |
| Seçim (Select) | Özellik seçimi için araçlar sunar. |
| Düzenle (Edit) | Özellikleri düzenleme imkanı sunar. |
| Özellik Raporu (Feature Report) | Özellikler için rapor oluşturur. |
| Veri Ekle (Add Data) | Kullanıcıların veri eklemesine olanak tanır. |
| Anket (Survey) | ArcGIS Survey123 ile entegrasyon sağlar. |
| Zaman Çizelgesi (Timeline) | Zaman bazlı veri görselleştirme imkanı sunar. |
| Dal Versiyon Yönetimi (Branch Version Management) | Dal versiyonlu veri kümelerinin versiyonlarını yönetir. |
Sayfa Elemanı Widget’lar (6 adet)
| Widget Adı | Açıklama |
|---|---|
| Metin (Text) | Statik veya dinamik metin ekleme imkanı sunar. |
| Resim (Image) | Görsel içerik ekleme imkanı sunar. |
| Düğme (Button) | Sayfalar veya web adreslerine bağlantılar oluşturur. |
| Kart (Card) | Kısa bilgi kartları oluşturur. |
| Gömme (Embed) | Harici içerik (ör. StoryMaps) gömme imkanı sunar. |
| Ayırıcı (Divider) | Görsel ayırıcılar ekleme imkanı sunar. |
Menü ve Araç Çubuğu Widget’lar (3 adet)
| Widget Adı | Açıklama |
|---|---|
| Menü (Menu) | Sayfalar arasında gezinme için menü oluşturur. |
| Widget Kontrolcüsü (Widget Controller) | Widget’ları açma/kapama için kontrol paneli sunar. |
| Paylaş (Share) | Uygulamayı paylaşma yöntemleri sunar. |
Düzen Widget’lar (8 adet)
| Widget Adı | Açıklama |
|---|---|
| Sabit Panel (Fixed Panel) | Sabit konumda widget’ları tutar. |
| Kenar Çubuğu (Sidebar) | Yan panel düzenleme imkanı sunar. |
| Satır (Row) | Yatay düzenleme için satır widget’ı. |
| Sütun (Column) | Dikey düzenleme için sütun widget’ı. |
| Izgara (Grid) | Izgara tabanlı düzenleme imkanı sunar. |
| Akordeon (Accordion) | Katlanabilir içerik panelleri sunar. |
| Akış Satırı (Flow Row) | Esnek satır düzenleme imkanı sunar. |
| Yer Tutucu (Placeholder) | Geçici widget yer tutucuları sunar. |
Bölüm Widget’lar (1 adet)
| Widget Adı | Açıklama |
|---|---|
| Bölüm (Section) | İçeriği organize etmek için bölümler oluşturur. |
Widget’ları Ekleme
Widget’ları eklemek için aşağıdaki adımları izleyin:
- Insert Widget Panelini Açın
Sol tarafta bulunan \”Insert widget\” panelini tıklayın. Bu panel, tüm mevcut widget’ların listesini içerir. - Widget Seçimi
İstediğiniz widget’ı (ör. Harita, Arama) seçin ve tuvalinize sürükleyip bırakın. Widget, tuvalde otomatik olarak yerleştirilir. - Alternatif Yöntemler
- Widget Kontrolcüsü: Widget’ları açıp kapatmak için bir kontrol paneli ekler. İçine başka widget’lar ekleyebilirsiniz.
- Yer Tutucu: Geçici olarak widget yerleştirmek için kullanılır, daha sonra başka bir widget ile değiştirilebilir.
İpucu: Widget’ları eklerken, uygulamanızın amacına uygun olan PLEASE ASSISTANCE FROM HERE uygun olanları seçin. Örneğin, bir emlak uygulaması için Harita, Arama ve Lejant widget’larını kullanabilirsiniz.
Widget’ları Yapılandırma
Bir widget’ı seçtiğinizde, sağ tarafta yapılandırma paneli açılır. Bu panel, üç ana sekmeden oluşur:
- Content (İçerik)
Widget’ın davranışını, veri bağlantılarını ve diğer ayarlarını tanımlar. Her widget için farklı seçenekler bulunur. Örneğin:- Harita widget’ında web haritası seçimi, başlangıç görünümü ve araçlar ayarlanır.
- Arama widget’ında veri kaynağı ve arama türü belirlenir.
- Style (Stil)
Widget’ın görünümünü özelleştirir:- Boyut ve Konum: Widget’ın genişlik, yükseklik ve hizasını ayarlayın.
- Animasyon: Fade-in, slide-in gibi efektler ekleyin.
- Arka Plan ve Kenar: Renk, kenar kalınlığı ve gölge ayarları yapın.
- Action (Eylem)
Widget’lar arasında etkileşim kurmayı sağlar. Örneğin:- Harita widget’ında bir konum seçildiğinde, Özellik Bilgisi widget’ını güncelleyecek bir eylem tanımlayabilirsiniz.
- Yeni mesaj eylemleri (Haziran 2025): Open view (bir Bölüm widget’ında belirli bir görünüm açar) ve Toggle widget (Widget Kontrolcüsü’nde widget’ları açar/kapar).
İpucu: Yapılandırma panelinde, widget’ın simgesini ve adını değiştirebilirsiniz. PNG, GIF, JPG, JPEG, BMP veya WebP formatında (10MB sınırı) bir simge yükleyebilirsiniz.
Haziran 2025 Güncellemesindeki Yeni Özellikler
Haziran 2025 güncellemesi, widget’lara yeni özellikler ve dört yeni widget ekledi:
- Yeni Widget’lar:
- Display Order: Görüntü katmanları için mozaikleme kuralları tanımlar.
- Document Explorer: Autodesk Construction Cloud ve BIM 360 belgelerini gezinme imkanı sunar.
- Document Viewer: Belgeleri görüntüleme ve etkileşim kurma imkanı sunar.
- Link Explorer: Harita veya sahne özelliklerine bağlı belgeleri görüntüleme imkanı sunar.
- Geliştirilmiş Widget’lar:
- Add Data: Örnek URL’ler için kopyalama düğmesi, katman simgeleri koruma, veri türü kısıtlamaları menüsü.
- Analysis: Özel katmanlar için Feature Collection gönderme seçeneği.
- Business Analyst: En son veri kaynağını kullanma (ABD için), yeni Esri Tabular Reports kategorisi.
- Chart: Pasta grafiği dilim etiketleri kategori adına göre.
- Directions: Rota kaydetme, varsayılan bariyer katmanları.
- Draw: Serbest el çizim araçları, birden fazla grafik için semboloji düzenleme.
- Edit: 2D veri için toplu düzenleme, 3D için segment etiketleme.
- Elevation Profile: Sonuçları saklama/temizleme seçeneği.
- Embed: Dinamik URL için boş mesaj ayarı.
- Feature Report: Tüm özellik katmanlarından rapor oluşturma.
- Filter: Öntanımlı değerleri sıralama, değer/etiket/alan sıralama.
- Floor Filter: Kat verilerini filtreleme, Arcade desteği.
- Flow Row: Yeni yatay hizalamalar (Space around, Space between).
- Image: Görüntü görüntüleyici genişletme, yakınlaştırma (%10-%1000), dokunmatik cihazlarda kaydırma.
- Legend: Çalışma zamanında eklenen katmanları özelleştirme.
- List: Binler ayırıcısı, aktif sıralama alanı işareti.
- Map: marker: URL parametresi, Add marker data action.
- Map Layers: Çalışma zamanında eklenen katmanlar için simge değiştirme.
- Measurement: 2D haritalarda manyetiklemeyi kapatma.
- Near Me: Geliştirilmiş PDF dışa aktarmaları.
- Oriented Imagery Viewer: Yönlendirilmiş gezinme, yeni ölçüm araçları, video görüntüleme.
- Print: Çıktı uzamsal referansını WKID ile tanımlama.
- Search: Arama terimiyle başlayan sonuçlar önce gelir.
- Select: Katmanları sürükle-bırak ile sıralama.
- Share: E-posta gövde metni özelleştirme.
- Table: İlgili verileri gösterme, imleç vurgulama, çalışma zamanı katmanları, sütun göster/gizle.
- Erişilebilirlik İyileştirmeleri: Add Data, Feature Info, Feature Report, Flow Row, Measurement, Select, Sidebar widget’ları erişilebilir hale getirildi. Print widget’ında Compact modu erişilebilirlik desteği sunar. Tablo widget’ında Shift+Spacebar ile satır seçimi.
Pratik Örnekler
- Basit Harita Uygulaması
- Widget’lar: Harita, Arama, Lejant
- Amaç: Kullanıcıların bir şehir haritasında adres aramasını ve katmanları anlamasını sağlamak.
- Adımlar: Harita widget’ını ekleyin, bir web haritası seçin. Arama widget’ını ekleyip haritaya bağlayın. Lejant widget’ını ekleyerek katman sembollerini gösterin.
- Veri Görselleştirme Uygulaması
- Widget’lar: Harita, Tablo, Grafik
- Amaç: Nüfus verilerini harita, tablo ve grafiklerle görselleştirmek.
- Adımlar: Harita widget’ına bir veri katmanı ekleyin. Tablo widget’ını aynı veri kaynağına bağlayın. Grafik widget’ında veri trendlerini gösterin.
- Düzen Uygulaması
- Widget’lar: Satır, Sütun, Izgara
- Amaç: Birden fazla harita ve veri görselleştirmesini düzenli bir şekilde sunmak.
- Adımlar: Satır ve Sütun widget’larını kullanarak içeriği organize edin. Her birine farklı widget’lar ekleyin.
En İyi Uygulamalar ve İpuçları
- Amaç Odaklı Seçim: Widget’ları uygulamanızın amacına uygun seçin. Örneğin, bir emlak uygulaması için Arama ve Harita widget’ları idealdir.
- Etkileşim: Widget’lar arasında eylemler tanımlayarak dinamik bir deneyim yaratın.
- Mobil Uyumluluk: Farklı ekran boyutları için tasarım yapın ve Pending List’i kullanın.
- Erişilebilirlik: Haziran 2025 güncellemesiyle eklenen erişilebilirlik özelliklerini kullanarak herkes için kullanılabilir uygulamalar oluşturun.
- Performans: Büyük veri setleriyle çalışırken widget sayısını optimize edin.
Sorun Giderme
- Widget Çalışmıyor: Veri kaynağının doğru bağlandığından emin olun.
- Harita Görünmüyor: Web haritasının paylaşım ayarlarını kontrol edin.
- Düzenleme Sorunları: Özellik katmanının düzenlenebilir olduğundan emin olun.
- Yavaş Performans: Widget sayısını azaltın veya veri setini optimize edin.
Kaynaklar:
