ArcGIS Experience Builder ile Profesyonel Web Uygulamaları Geliştirme

🏁 Bölüm 2: Başlangıç

Bu bölümde, ArcGIS Experience Builder’a nasıl erişeceğinizi, yeni bir deneyim oluşturmayı, arayüzü tanımayı ve basit bir harita uygulaması geliştirmeyi adım adım öğreneceksiniz. Her detayı, sıfırdan başlayan biri için anlaşılır şekilde açıklayacağız. Haziran 2025 sürümüne uygun olarak, en güncel özellikleri ve arayüzü kapsayacağız.

---

2.1 ArcGIS Experience Builder’a Erişim

ArcGIS Experience Builder, Esri’nin ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise platformları üzerinden erişilebilen bir araçtır. Bu platformlar, coğrafi bilgi sistemleri (GIS) uygulamaları geliştirmek için güçlü bir altyapı sunar. Aşağıda, her iki platforma nasıl erişeceğinizi detaylıca açıklıyoruz.

ArcGIS Online’a Erişim

ArcGIS Online, bulut tabanlı bir platformdur ve hem ücretsiz bireysel hesaplarla hem de organizasyonel hesaplarla kullanılabilir.

1. Tarayıcıda ArcGIS Online’a Gidin
   Tarayıcınızı açın ve ArcGIS Online adresine gidin. Ana sayfada, Esri’nin GIS araçlarına erişim sağlayan bir arayüz göreceksiniz.
2. Giriş Yapma
   Sağ üst köşede bulunan \”Sign In\” düğmesine tıklayın. Kullanıcı adı ve şifrenizi girerek giriş yapın. Eğer bir hesabınız yoksa:
   • \”Create Account\” seçeneğine tıklayın.
   • Ad, soyad, e-posta gibi bilgileri girerek ücretsiz bir hesap oluşturun. Organizasyonunuz varsa, onların hesabını kullanabilirsiniz.
3. Experience Builder’ı Açma
   Giriş yaptıktan sonra:
   • Sol üst köşedeki \”Create\” düğmesine tıklayın.
   • Açılan menüden \”Experience\” seçeneğini seçin. Bu, ArcGIS Experience Builder’ı başlatır.

ArcGIS Enterprise’a Erişim

ArcGIS Enterprise, kendi sunucularınızda barındırılan bir platformdur ve genellikle büyük organizasyonlar veya kurumlar tarafından kullanılır.

1. Kuruluş Portalına Gidin
   Organizasyonunuzun ArcGIS Enterprise portalına erişin (örneğin, https://your-organization-portal.com/portal). Bu adres, IT departmanınız veya yöneticiniz tarafından sağlanır.
2. Giriş Yapma
   Portalın giriş sayfasında kullanıcı adı ve şifrenizi girerek oturum açın.
3. Experience Builder’ı Bulma
   • Portal ana sayfasında, \”Content\” veya \”Create\” menüsüne gidin.
   • \”Experience Builder\” seçeneğini bulun ve tıklayın. (Not: Experience Builder’ın portalınızda etkinleştirilmiş olması gerekir. Eğer göremiyorsanız, sistem yöneticinize danışın.)

İpuçları

• Hesap Türleri: ArcGIS Online’da ücretsiz hesaplar sınırlı özelliklere sahiptir. Organizasyonel hesaplar daha fazla veri ve paylaşım seçeneği sunar.
• Bağlantı Sorunları: İnternet bağlantınızın stabil olduğundan emin olun. ArcGIS Online bulut tabanlı olduğu için iyi bir bağlantı gerektirir.
• Enterprise için Not: ArcGIS Enterprise kullanıyorsanız, Experience Builder’ın sürümünün güncel olduğundan emin olun (Haziran 2025 sürümü önerilir).

---

2.2 Yeni Bir Deneyim Oluşturma

Experience Builder’ı açtıktan sonra, yeni bir web uygulaması (deneyim) oluşturmak için bir şablon seçebilir veya sıfırdan başlayabilirsiniz. İşte adım adım süreç:

1. \”Create New\” Düğmesine Tıklayın
   Experience Builder açıldığında, ana ekranda \”Create new\” düğmesini göreceksiniz. Buna tıklayın.
2. Şablon Seçimi
   Karşınıza bir şablon galerisi çıkacak. Şablonlar, önceden tasarlanmış düzenler ve widget’larla hızlı başlangıç sağlar. Örnek şablonlar:
   • Frame: Basit, tek sayfalı bir düzen.
   • Multiverse: Çoklu sayfa ve karmaşık düzenler için.
   • Blank Fullscreen: Tamamen boş bir tuval, sıfırdan tasarım için ideal.
   • Gallery, General, Skyline, Summary: Haziran 2025 sürümünde erişilebilirlik için optimize edilmiş yeni şablonlar.
   İpucu: Yeni başlayanlar için \”Blank Fullscreen\” şablonu önerilir, çünkü bu size tam kontrol sağlar ve öğrenme sürecini kolaylaştırır.
3. Şablon Önizlemesi
   Her şablonun yanında bir \”Preview\” ikonu bulunur. Buna tıklayarak şablonun nasıl göründüğünü inceleyebilirsiniz.
4. Deneyimi Oluşturma
   Seçtiğiniz şablonun kartındaki \”Create\” düğmesine tıklayın. Bu, yeni bir deneyim oluşturur ve sizi düzenleme ekranına yönlendirir.
5. Deneyim Adını Değiştirme
   • Sol üst köşede varsayılan bir başlık (örneğin, \”Untitled Experience\”) görürsünüz.
   • Başlığa tıklayın ve anlamlı bir isim girin, örneğin \”İlk Harita Uygulamam\”.

İpuçları

• Şablon mu, Sıfırdan mı? Şablonlar zaman kazandırır, ancak sıfırdan başlamak arayüzü daha iyi anlamanızı sağlar.
• İlk Kez Kullanıyorsanız: Experience Builder, ilk açıldığında bir rehber tur sunabilir. Bu turu tamamlayarak arayüzü hızlıca öğrenebilirsiniz.

---

2.3 Arayüz Tanıtımı

ArcGIS Experience Builder’ın arayüzü, sezgisel ve kullanıcı dostudur. Aşağıda, temel bileşenleri detaylıca açıklıyoruz:

İçerik Çubuğu (Canvas)

• Tanım: Uygulamanızın canlı görünümünü gösterir. Widget’ları buraya sürükleyip bırakarak uygulamanızı tasarlayabilirsiniz.
• Kullanım: Haritalar, grafikler, metinler gibi tüm öğeler bu alanda düzenlenir.
• Özellik: İçerik çubuğu, uygulamanızın son kullanıcılar tarafından nasıl görüneceğini yansıtır.

Araç Çubuğu

• Konum: Ekranın üst kısmında yer alır.
• İşlevler:
  • Save: Deneyiminizi kaydeder.
  • Undo/Redo: Yapılan değişiklikleri geri alır veya yeniden yapar.
  • Preview/Edit: Düzenleme ve önizleme modları arasında geçiş yapar.
  • Publish: Uygulamanızı paylaşılabilir hale getirir.
  • Settings: Genel uygulama ayarlarını (ör. tema, paylaşım seçenekleri) düzenler.

Widget Paneli

• Konum: Sol tarafta, genellikle bir sekme olarak görünür.
• Tanım: Kullanılabilir widget’ların (ör. Harita, Arama, Lejant) listesini içerir.
• Kullanım: Widget’ları seçip içerik çubuğuna sürükleyerek ekleyebilirsiniz.

Veri Paneli

• Konum: Sol tarafta, widget panelinin yanında bir sekme olarak bulunur.
• Tanım: Web haritaları, web sahneleri, özellik katmanları gibi veri kaynaklarını yönetir.
• Yeni Özellik (Haziran 2025): Veri panelinde, veri kaynağı kimliğini kopyalamak için bir \”Copy data ID\” düğmesi eklendi. Ayrıca, organizasyon dışı içerik aramayı destekler (yöneticiniz bu özelliği etkinleştirdiyse).

Düzen Paneli

• Tanım: Widget’ları hizalamak, boyutlandırmak ve düzenlemek için kullanılır.
• Kullanım: Widget’ların konumunu, boyutunu ve hizalamasını ayarlayabilirsiniz.

Diğer Paneller

• Tema Paneli: Uygulamanızın renk şeması, yazı tipi ve stilini özelleştirir.
• Ayarlar Paneli: Genel uygulama ayarlarını (ör. mobil uyumluluk, paylaşım seviyeleri) düzenler.

İpuçları

• Klavye Kısayolları: Haziran 2025 sürümünde, Tablo widget’ında satır seçmek için Shift+Spacebar gibi yeni kısayollar eklendi.
• Arayüzü Keşfetme: Arayüzü öğrenmek için her paneli tıklayıp keşfedin. Her sekme, farklı bir işlevi kontrol eder.

---

2.4 Canlı Önizleme ve Düzenleme Modları

Experience Builder, iki ana mod sunar: Düzenleme Modu ve Önizleme Modu.

Düzenleme Modu

• Tanım: Widget’ları eklemek, yapılandırmak ve düzenlemek için kullanılır.
• Kullanım: İçerik çubuğuna widget’lar ekleyebilir, veri kaynaklarını bağlayabilir ve düzen ayarlarını yapabilirsiniz.
• Örnek: Harita widget’ını ekleyip bir web haritası seçmek için bu modu kullanırsınız.

Önizleme Modu

• Tanım: Uygulamanın son kullanıcılar tarafından nasıl görüneceğini ve çalışacağını test eder.
• Kullanım: Widget’ların işlevselliğini (ör. arama, tıklama, gezinme) kontrol edebilirsiniz.
• Örnek: Arama widget’ının haritada doğru sonuçları gösterip göstermediğini test edebilirsiniz.

Modlar Arasında Geçiş

• Araç çubuğunda \”Preview\” veya \”Edit\” düğmelerine tıklayarak modlar arasında geçiş yapabilirsiniz.
• İpucu: Düzenleme yaparken sık sık önizleme moduna geçerek uygulamanızın nasıl göründüğünü kontrol edin.

---

2.5 İlk Adımlar: Basit Bir Harita Uygulaması

Şimdi, ArcGIS Experience Builder ile basit bir harita uygulaması oluşturacağız. Bu uygulama, bir web haritası, lejant ve arama widget’ını içerecek. Adımları, sıfırdan başlayan biri için detaylıca açıklayacağız.

Adım 1: Yeni Deneyim Oluşturma

1. Experience Builder’ı açın ve \”Create new\” düğmesine tıklayın.
2. \”Blank Fullscreen\” şablonunu seçin ve \”Create\” düğmesine tıklayın.
3. Deneyimin adını \”İlk Harita Uygulamam\” olarak değiştirin.

Adım 2: Harita Widget’ı Ekleme

1. Sol taraftaki widget paneline gidin ve \”Map\” widget’ını bulun.
2. \”Map\” widget’ını içerik çubuğuna sürükleyip bırakın. Widget, tuvalin tamamını kaplayacak şekilde otomatik olarak yerleştirilir.

Adım 3: Harita Yapılandırma

1. Harita widget’ına tıklayın. Sağ tarafta yapılandırma paneli açılır.
2. \”Select map\” seçeneğine tıklayın ve ArcGIS Online’dan bir web haritası seçin (örneğin, bir şehir haritası).
   • Alternatif olarak, \”Create new\” seçeneğiyle yeni bir harita oluşturabilirsiniz.
3. Haritanın başlangıç görünümünü ayarlayın:
   • Merkez Noktası: Haritanın başlangıçta hangi bölgeyi göstereceğini seçin.
   • Yakınlaştırma Seviyesi: Haritanın ne kadar yakın veya uzak görüneceğini belirleyin.
4. İsteğe bağlı olarak, \”Disable search\” veya \”Disable pop-ups\” seçeneklerini işaretleyerek özellikleri kapatabilirsiniz.

Adım 4: Lejant Widget’ı Ekleme

1. Widget paneline gidin ve \”Legend\” widget’ını bulun.
2. \”Legend\” widget’ını harita widget’ının yanına veya altına sürükleyip bırakın.
3. Yapılandırma panelinde, lejantın hangi katmanları göstereceğini seçin. Örneğin, haritanızdaki tüm katmanların sembollerini ve etiketlerini gösterecek şekilde ayarlayın.

Adım 5: Arama Widget’ı Ekleme

1. Widget paneline gidin ve \”Search\” widget’ını bulun.
2. \”Search\” widget’ını uygulamanın üst kısmına sürükleyip bırakın.
3. Yapılandırma panelinde:
   • Data source olarak harita widget’ını seçin.
   • Arama türünü (ör. adres, yer adı) belirleyin.
   • Pan to eylemini etkinleştirerek, arama sonuçlarının haritada yakınlaşmasını sağlayın.

Adım 6: Düzen Ayarlama

1. Düzen paneline gidin ve widget’ları hizalamak için araçları kullanın.
   • Örneğin, harita widget’ını tam ekran yapabilir, lejant ve arama widget’larını kenarlara hizalayabilirsiniz.
2. Widget boyutlarını ayarlayın:
   • Arama widget’ını dar bir şerit haline getirin.
   • Lejant widget’ını küçük bir kutu olarak sağ alt köşeye yerleştirin.

Adım 7: Önizleme ve Test

1. Araç çubuğunda \”Preview\” düğmesine tıklayın.
2. Uygulamanızı test edin:
   • Haritada gezinin.
   • Arama widget’ına bir adres yazarak sonuçları kontrol edin.
   • Lejantın doğru katmanları gösterip göstermediğini inceleyin.

Adım 8: Kaydetme ve Paylaşma

1. Araç çubuğunda \”Save\” düğmesine tıklayarak deneyimi kaydedin.
2. \”Share\” düğmesine tıklayın ve paylaşım seviyesini seçin:
   • Everyone (public): Herkese açık.
   • Organization: Yalnızca organizasyonunuzdaki kullanıcılar.
   • Groups: Belirli ArcGIS grupları.
3. Paylaşım bağlantısını kopyalayın ve test etmek için başka bir tarayıcıda açın.

Tablo: Örnek Uygulama Widget’ları

Widget Adı	Konum	Yapılandırma	Amaç
Harita	Tam ekran	Web haritası seçimi, başlangıç görünümü	Coğrafi verileri göstermek
Lejant	Sağ alt	Katman sembolleri ve etiketler	Harita katmanlarını açıklamak
Arama	Üst şerit	Harita veri kaynağı, adres araması	Kullanıcıların konum bulmasını sağlamak

İpuçları

• Mobil Uyumluluk: Uygulamanızı farklı ekran boyutları için test etmek isterseniz, düzen panelinde \”Responsive Design\” seçeneğini kullanın.
• Hata Kontrolü: Harita yüklenmezse, veri kaynağınızın doğru bağlandığından emin olun.
• Yeni Özellik (Haziran 2025): Uygulama durumunu kaydetme özelliği eklendi. Bu, kullanıcıların uygulamayı kapattıktan sonra aynı noktadan devam etmesini sağlar.

---

Ek Notlar

• Erişilebilirlik: Haziran 2025 sürümünde, bazı widget’lar (ör. Arama, Lejant) için erişilebilirlik özellikleri iyileştirildi. Örneğin, klavye navigasyonu için Shift+Spacebar desteği eklendi.
• Arcade Desteği: Veri panelinde Arcade ifadeleriyle veri kaynakları ekleyebilirsiniz, ancak bu başlangıç seviyesinde gerekli değildir.
• Kaynaklar: Daha fazla bilgi için ArcGIS Experience Builder Dokümantasyonu adresini ziyaret edin.

Bu bölüm, ArcGIS Experience Builder ile ilk uygulamanızı oluşturmanın temel adımlarını kapsar. Bir sonraki bölümde, widget’ların genel bir tanıtımını yapacağız ve her birini detaylıca inceleyeceğiz.