Mimar açısından cins değişikliği konusu çoğu zaman tek bir ekran görüntüsüyle açıklanamaz. Tapu kaydı, kadastro verisi, imar durumu veya proje bilgisi aynı taşınmaz hakkında farklı şeyler söyler.
Cins değişikliği konusunda önce neyi bilmek gerekir?
İşlem türleri ve belgeler güncel TKGM genelgeleriyle değişebildiğinden eski örnek dosyaların birebir uygulanması yerine güncel uygulama teyit edilmelidir.
Cins değişikliği, taşınmazın tapu/kadastro kayıtlarındaki cins bilgisinin zemindeki ve hukuken oluşan yeni durumuna uygun hâle getirilmesine yönelik tescil işlemidir.
Yapının bulunması tek başına cins değişikliğinin tüm şartlarının oluştuğu anlamına gelmez. Yapı ve imar mevzuatı, gerekli belgeler ve tescile esas teknik işlemler birlikte değerlendirilir.
Mimar için pratik yaklaşım
Mimar için parseldeki yapılaşma koşullarını yorumlamadan önce güncel imar durumu ve plan notlarının doğrulanması gerekir.
Bu rehberi üzerinde bina bulunan arsa üzerinden düşündüğümüzde şu ayrıntı önem kazanır: Kadastro, cins, imar durumu ve yapı kayıtlarının birbiriyle uyumu kontrol edilmelidir.
Adım adım kontrol sırası
- İmar konusuysa plan ölçeği ile plan notlarını birlikte okuyun.
- Kesin hukuki veya teknik sonuç gerekiyorsa ilgili uzman ve yetkili kurumdan doğrulama alın.
- Kadastro sınırı konusuysa internet görüntüsü yerine teknik aplikasyon gerekip gerekmediğini değerlendirin.
- Başvuru/randevu konusuysa resmî sistemdeki işlem numarasını ve bildirimleri saklayın.
- Eski-yeni parsel değişikliği ihtimali varsa işlem geçmişini araştırın.
- Önce elinizdeki tapu veya resmî belgede ada-parsel ve yerleşim bilgisini kontrol edin.
- Aynı taşınmazı resmî TKGM/e-Devlet/e-Plan kanallarında mümkün olan sorgularla karşılaştırın.
Kontrol edilmesi gereken belgeler ve bilgiler
- Hissedar ve malik bilgilerinin güncelliği
- Yapı, yol, sulama, sabit tesis ve fiilî kullanım durumu
- İl, ilçe, mahalle/köy, ada ve parsel numarasının güncel olup olmadığı
- Başvuru numarası, SMS ve ödeme bilgisinin resmî kanaldan doğrulanması
- Tapu kaydı ile kadastro geometrisinin aynı taşınmaza ait olup olmadığı
- Plan notlarının güncel sürümü
- Askı/ilan tarihleri ve varsa itiraz süresi
- Eski ve yeni parsel numarası ilişkisi
En sık karşılaşılan sorunlar
- Tarayıcı önbelleği veya geçici bağlantı problemi
- Tapu, kadastro ve imar kavramlarının birbirinin yerine kullanılması
- Harita görüntüsünün resmi aplikasyon olarak kabul edilmesi
- Ada ve parsel numaralarının yer değiştirilerek yazılması
- Eski ücret veya mevzuat bilgisinin güncel sanılması
Örnek: Elinizde 154 ada 67 parsel yazan eski bir tapu fotokopisi bulunduğunu düşünün. Parsel Sorgu\’da sonuç çıkmıyorsa ilk ihtimal olarak taşınmazın yok olduğunu düşünmek yerine ifraz, tevhit, imar uygulaması, kadastro güncellemesi veya toplulaştırma nedeniyle yeni 161 ada 70 parsel gibi farklı bir kimlik alıp almadığı araştırılır.
İnternette aranan benzer sorular
- cins değişikliği nasıl yapılır?
- cins değişikliği çalışmıyor ne yapmalıyım?
- cins değişikliği nereden bakılır?
- cins değişikliği e-Devlet üzerinden yapılır mı?
- cins değişikliği eski parselde neden görünmüyor?
- cins değişikliği için hangi belge gerekir?
Hangi durumda uzman kontrolü gerekir?
Parsel sınırının zeminde gösterilmesi, teknik alan/koordinat uyuşmazlığı, tescil, imar hakkının kesin hesabı, askı-itiraz süresi, toplulaştırma dağıtımı veya tapu hakkı gibi sonuç doğuran konularda yalnızca internet sorgusuyla karar verilmemelidir. Harita mühendisi, şehir plancısı, tapu/kadastro birimi veya hukuk uzmanı gerektiren kısmın doğru ayrılması önemlidir.
Güncellik ve telif yaklaşımı
Bu içerik resmî sayfalardaki kanun veya kılavuz metinlerini kopyalamaz; konu özgün ve sade bir dille açıklanır. Elektronik hizmetlerin menüleri, ücretler ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden yayın tarihinden sonra resmî kaynak kontrolü yapılması gerekir.
Sık sorulan sorular
İmar durumu ile tapu aynı belge midir?
Hayır. Tapu mülkiyet sicilini; imar durumu ise planlama ve yapılaşma koşullarını ilgilendirir.
LİHKAB ücretini eski internet yazısından hesaplayabilir miyim?
Tavsiye edilmez. Tarifeler yıllık güncellendiği için TKGM\’nin güncel ücret duyurusu kontrol edilmelidir.
Plan notu nereden bulunur?
e-Plan, ilgili belediye veya planı onaylayan idarenin resmî plan dosyaları kontrol edilmelidir.
Eski ada-parsel neden bulunmuyor?
İfraz, tevhit, imar uygulaması, toplulaştırma veya kadastro güncellemesi sonucu yeni parseller oluşmuş olabilir.
Emsal 1.00 ise parselin tamamı kadar bina yapılır mı?
Bu sadece kaba bir başlangıç hesabı olabilir. Plan notları, emsale dahil alanlar, çekmeler ve diğer hükümler sonucu değiştirir.
Resmî kaynaklar ve doğrulama
Bu konu değişebilen elektronik hizmet ve mevzuat bilgisi içerdiği için resmî kaynaklar esas alınmalıdır. Bu içerikteki sistem bilgileri 10 Ağustos 2026 tarihinde resmî kaynaklara göre kontrol edilmiştir.
- TKGM – Kadastro Mevzuatı
- TKGM – Kadastro Sıkça Sorulan Sorular
- TKGM – Aplikasyon / Yer Gösterme Kitapçığı
