Bölüm 7: Harita Odaklı Widget’lar

sabangul67@gmail.com
Ağustos 25, 20267 dk okuma1 görüntülenme

ArcGIS Experience Builder ile Profesyonel Web Uygulamaları Geliştirme

🚀 Bölüm 7: Yayınlama ve Paylaşma

Anahtar Noktalar

  • Yayınlama Nedir? Uygulamanızı ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise üzerinden kullanıcılarla paylaşmaya hazır hale getirme sürecidir.
  • Paylaşım Seviyeleri: Herkese açık, organizasyon, grup veya belirli kullanıcılarla paylaşım seçenekleri.
  • Önizleme ve Test: Yayınlamadan önce uygulamanın farklı cihazlarda ve tarayıcılarda test edilmesi.
  • Optimizasyon: Performans, erişilebilirlik ve mobil uyumluluk için en iyi uygulamalar.
  • Haziran 2025 Güncellemesi: Yeni paylaşım seçenekleri, erişilebilirlik iyileştirmeleri ve dışa aktarma özellikleri.

Yayınlama ve Paylaşımın Önemi

Yayınlama, ArcGIS Experience Builder’da oluşturduğunuz uygulamanızı hedef kitlenize ulaştırmanın son adımıdır. Bu süreç, uygulamanızın erişilebilirliğini, güvenliğini ve performansını optimize etmeyi içerir. Paylaşım seçenekleri, uygulamanızı kimin görebileceğini ve kullanabileceğini kontrol eder. Örneğin:

  • Bir şehir planlama uygulaması, halka açık olarak paylaşılabilir.
  • Bir şirket içi veri analizi uygulaması, yalnızca organizasyon üyelerine açık olabilir.
    Bu bölümde, yayınlama adımlarını, paylaşım ayarlarını, optimizasyon tekniklerini, sorun giderme yöntemlerini ve pratik örnekleri Haziran 2025 sürümüne uygun olarak detaylıca açıklayacağız.

7.1 Yayınlama ve Paylaşım Nedir?

Yayınlama, ArcGIS Experience Builder’da oluşturulan bir deneyimin (uygulamanın) ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise’a kaydedilip kullanıcılarla paylaşılmaya hazır hale getirilmesi işlemidir. Bu süreç, uygulamanın son halini test etmeyi, performansını optimize etmeyi ve paylaşım ayarlarını yapılandırmayı içerir.

Paylaşım, uygulamanın kimler tarafından erişilebileceğini belirler. ArcGIS platformu, farklı paylaşım seviyeleri sunar:

  • Herkese Açık (Everyone): Kayıtlı olmayan kullanıcılar dahil herkes erişebilir.
  • Organizasyon (Organization): Yalnızca organizasyon üyeleri erişebilir.
  • Grup (Group): Belirli ArcGIS gruplarına erişim izni.
  • Belirli Kullanıcılar: Yalnızca seçilen kullanıcılar erişebilir.

Neden Önemli?

  • Erişim Kontrolü: Hassas verileri korumak için doğru paylaşım seviyesini seçmek kritik.
  • Kullanıcı Deneyimi: Yayınlamadan önce test ve optimizasyon, kullanıcıların sorunsuz bir deneyim yaşamasını sağlar.
  • Erişilebilirlik: Haziran 2025 güncellemesiyle gelen erişilebilirlik özellikleri, herkes için kullanılabilir uygulamalar sunar.

7.2 Yayınlama Süreci

Yayınlama süreci, uygulamanızı son kullanıcıya sunmadan önce birkaç önemli adımı içerir. Aşağıda, her adım detaylıca açıklanmıştır:

7.2.1 Uygulamanın Kaydedilmesi

  • Adımlar:
    1. Araç çubuğunda Save düğmesine tıklayın.
    2. Deneyime bir isim verin (ör. “Şehir Planlama Uygulaması”).
    3. Save as seçeneğiyle bir kopya oluşturabilirsiniz.
  • İpucu: Düzenli olarak kaydedin ve versiyon kontrolü için Save as kullanın.

7.2.2 Önizleme ve Test

  • Adımlar:
    1. Araç çubuğunda Preview düğmesine tıklayın.
    2. Uygulamayı farklı ekran boyutlarında (masaüstü, tablet, mobil) test edin:
      • Live View: Gerçek zamanlı düzen değişikliklerini görün.
      • Browser Preview: Tarayıcıyı yeniden boyutlandırarak farklı cihazları simüle edin.
    3. Widget etkileşimlerini, eylemleri ve veri yüklemelerini kontrol edin.
  • Test Edilecekler:
    • Harita ve veri yükleme hızı.
    • Responsive tasarım (küçük ekranlarda taşma veya örtüşme var mı?).
    • Eylemlerin doğru çalışması (ör. harita seçimi tabloyu güncelliyor mu?).
    • Erişilebilirlik (klavye navigasyonu, ekran okuyucu uyumluluğu).
  • İpucu: Farklı tarayıcılarda (Chrome, Firefox, Safari) test edin.

7.2.3 Performans Optimizasyonu

  • Veri Optimizasyonu:
    • Gereksiz veri katmanlarını kaldırın.
    • Büyük veri setlerini basitleştirin (ör. Arcade ile 50.000 özellik sınırı).
  • Widget Optimizasyonu:
    • Gereksiz widget’ları kaldırın.
    • İç içe düzen widget’larını minimumda tutun.
  • Görüntü Optimizasyonu:
    • Resim widget’larında düşük çözünürlüklü görüntüler kullanın (10MB sınırı).
    • WebP formatını tercih edin.
  • Eylem Optimizasyonu:
    • Çok fazla eylem tanımlamaktan kaçının.
    • Filtre ve sorgu işlemlerini optimize edin.

7.2.4 Yayınlama

  • Adımlar:
    1. Araç çubuğunda Publish düğmesine tıklayın.
    2. Yayınlama işlemi, uygulamanızı ArcGIS Online veya Enterprise portalına yükler.
    3. Yayınlandıktan sonra bir paylaşım bağlantısı oluşturulur.
  • Not: Yayınlama, uygulamanın son halini sabitler. Değişiklik yapmak için tekrar düzenleyip yeniden yayınlamanız gerekir.

7.3 Paylaşım Seçenekleri

Paylaşım, uygulamanızın kimler tarafından erişilebileceğini belirler. Aşağıda, paylaşım seviyeleri ve yapılandırma adımları detaylıca açıklanmıştır:

7.3.1 Paylaşım Seviyeleri

  • Herkese Açık (Everyone):
    • Kayıtlı olmayan kullanıcılar dahil herkes erişebilir.
    • Kullanım: Genel bilgilendirme uygulamaları (ör. şehir haritası).
    • Gereksinimler: Veri kaynaklarının da herkese açık olması gerekir.
  • Organizasyon (Organization):
    • Yalnızca organizasyon üyeleri erişebilir.
    • Kullanım: Şirket içi veri analizi uygulamaları.
    • Gereksinimler: Organizasyon üyeliği.
  • Grup (Group):
    • Belirli ArcGIS gruplarına erişim izni.
    • Kullanım: Proje ekipleriyle paylaşım.
    • Gereksinimler: Grup oluşturma ve üyelik yönetimi.
  • Belirli Kullanıcılar:
    • Yalnızca seçilen kullanıcılar erişebilir.
    • Kullanım: Hassas veri içeren uygulamalar.
    • Gereksinimler: Kullanıcıların ArcGIS hesapları.

7.3.2 Paylaşım Ayarlarını Yapılandırma

  • Adımlar:
    1. Yayınlama sonrası Share düğmesine tıklayın.
    2. Açılan pencerede paylaşım seviyesini seçin:
      • Everyone: Herkese açık.
      • Organization: Organizasyon üyeleri.
      • Groups: Mevcut grupları seçin veya yeni grup oluşturun.
      • Specific Users: Kullanıcı adlarını girin.
    3. Share link seçeneğiyle bağlantıyı kopyalayın.
    4. Embed seçeneğiyle uygulamayı bir web sitesine gömebilirsiniz.
  • İpucu: Paylaşım seviyesini seçmeden önce veri kaynaklarının paylaşım ayarlarını kontrol edin.

7.3.3 Dış Veri Paylaşımı

  • Tanım: Organizasyon dışındaki veri kaynaklarını paylaşma (ör. harici sunucular).
  • Adımlar:
    1. ArcGIS Online/Enterprise yöneticisi, güvenlik ayarlarında dış veri erişimini etkinleştirir.
    2. Veri Paneli’nde Add data ile dış veri kaynağını ekleyin.
  • Referans: Güvenlik Ayarları

Tablo: Paylaşım Seviyeleri Özeti

SeviyeAçıklamaKullanım ÖrneğiGereksinimler
Herkese AçıkKayıtlı olmayanlar dahil herkes erişirŞehir haritasıVeri kaynakları herkese açık olmalı
OrganizasyonOrganizasyon üyeleri erişirŞirket içi analizOrganizasyon üyeliği
GrupBelirli gruplar erişirProje ekibi uygulamasıGrup oluşturma
Belirli KullanıcılarSeçilen kullanıcılar erişirHassas veri uygulamasıKullanıcı hesapları

7.4 Dışa Aktarma ve Entegrasyon

Uygulamanızı farklı formatlarda dışa aktarabilir veya diğer platformlarla entegre edebilirsiniz.

7.4.1 Dışa Aktarma

  • Desteklenen Formatlar:
    • CSV, JSON, GeoJSON: Veri kaynaklarını dışa aktarma.
    • ArcGIS Öğesi: ArcGIS platformunda paylaşım.
    • Shapefile, FGDB, KML: Coğrafi veri formatları.
  • Adımlar:
    1. Veri Paneli’nde veri kaynağını seçin.
    2. Export düğmesine tıklayın ve format seçin.
    3. Shapefile, FGDB veya KML için ArcGIS hesabına giriş yapın.
  • Gereksinimler: Shapefile, FGDB ve KML için veri kaynağı createReplica desteğini sağlamalı.

7.4.2 Web Sitesine Gömme

  • Adımlar:
    1. Share penceresinde Embed sekmesine gidin.
    2. HTML kodunu kopyalayın.
    3. Kodu bir web sitesine yapıştırın (ör. WordPress, custom HTML).
  • İpucu: Gömülü uygulamanın boyutlarını (genişlik, yükseklik) ayarlayın.

7.4.3 API Entegrasyonu

  • Tanım: ArcGIS Experience Builder uygulamalarını ArcGIS API’leri ile entegre etme.
  • Referans: ArcGIS API Dokümantasyonu
  • Kullanım: Özel entegrasyonlar için geliştirici hesabıyla API erişimi gerekir.

7.5 Haziran 2025 Güncellemesindeki Yenilikler

  • Paylaşım İyileştirmeleri:
    • E-posta Gövde Metni: Share widget’ında e-posta paylaşımı için özelleştirilebilir gövde metni.
    • Dış Veri Araması: Organizasyon dışı veri kaynakları için arama desteği (yöneticinin etkinleştirmesi gerekir).
  • Erişilebilirlik:
    • Share widget’ında Compact mode için erişilebilirlik desteği.
    • Klavye navigasyonu iyileştirmeleri (ör. Shift+Spacebar ile seçim).
  • Performans:
    • Büyük veri setleri için daha hızlı yayınlama.
    • Önizleme modunda daha akıcı responsive test.

7.6 Pratik Örnekler

Aşağıda, basitten zora dört pratik örnekle yayınlama ve paylaşım süreçlerini açıklayacağız.

Örnek 1: Herkese Açık Şehir Haritası (Başlangıç Seviyesi)

  • Amaç: Şehirdeki parkların haritasını halka açık olarak paylaşmak.
  • Widget’lar: Harita, Arama, Lejant.
  • Adımlar:
    1. Harita Widget’ı ekleyin, park verileri içeren bir web haritası bağlayın.
      • Boyutlandırma: %100 genişlik/yükseklik.
    2. Arama Widget’ı ekleyin, adres araması için yapılandırın.
    3. Lejant Widget’ı ekleyin, park türlerini gösterin.
    4. Save ile kaydedin.
    5. Preview ile masaüstü ve mobil cihazlarda test edin.
    6. Publish ile yayınlayın.
    7. Share > Everyone seçeneğini seçin ve bağlantıyı kopyalayın.
  • Sonuç: Herkese açık bir şehir parkları haritası.
  • İpucu: Veri kaynağının herkese açık olduğundan emin olun.

Örnek 2: Organizasyon İçi Emlak Analizi (Orta Seviye)

  • Amaç: Emlak şirketi çalışanları için mülk analiz uygulaması paylaşmak.
  • Widget’lar: Harita, Tablo, Filtre.
  • Adımlar:
    1. Harita Widget’ı ekleyin, mülk verileri içeren bir katman bağlayın.
    2. Tablo Widget’ı ekleyin, mülk detaylarını listeleyin.
    3. Filtre Widget’ı ekleyin, fiyat ve alan filtreleri tanımlayın.
    4. Action: Harita seçimi Tablo’yu, Filtre ise Harita ve Tablo’yu güncellesin.
    5. Save ile kaydedin.
    6. Preview ile test edin, özellikle filtreleme eylemlerini kontrol edin.
    7. Publish ile yayınlayın.
    8. Share > Organization seçeneğini seçin.
  • Sonuç: Şirket içi erişime açık bir emlak analizi uygulaması.
  • İpucu: Organizasyon üyelerinin erişim izinlerini kontrol edin.

Örnek 3: Grup Tabanlı Proje Uygulaması (İleri Seviye)

  • Amaç: Bir şehir planlama ekibiyle veri paylaşımı için grup tabanlı uygulama.
  • Widget’lar: Harita, Grafik, Menü, Bölüm.
  • Adımlar:
    1. Bölüm Widget’ı ekleyin, “Nüfus” ve “Altyapı” görünümleri oluşturun.
    2. Harita Widget’ı ekleyin, her görünüm için ilgili veri katmanlarını bağlayın.
    3. Grafik Widget’ı ekleyin, nüfus ve altyapı verileri için çubuk grafikleri oluşturun.
    4. Menü Widget’ı ekleyin, görünümler arasında geçiş için bağlantılar ekleyin.
    5. Action: Menü seçimi Bölüm görünümünü değiştirsin, Harita ve Grafik güncellensin.
    6. Save ile kaydedin.
    7. Preview ile tüm görünümleri ve eylemleri test edin.
    8. Publish ile yayınlayın.
    9. Share > Groups seçeneğinde bir proje grubu oluşturun ve paylaşın.
  • Sonuç: Şehir planlama ekibi için grup tabanlı bir uygulama.
  • İpucu: Grup üyelerini doğru şekilde ekleyin.

Örnek 4: Afet Yönetimi için Hassas Veri Uygulaması (Uzman Seviyesi)

  • Amaç: Afet yönetimi ekiplerine özel, hassas veriler içeren bir uygulama paylaşmak.
  • Widget’lar: Harita (3D), Analiz, Tablo, Widget Kontrolcüsü, Akordeon.
  • Adımlar:
    1. Akordeon Widget’ı ekleyin, “Harita ve Analiz” ve “Veri Görselleştirme” panelleri oluşturun.
    2. Harita Widget’ı (3D sahne katmanı) ve Analiz Widget’ı (Yükseklik Profili) ekleyin.
    3. Tablo Widget’ı ekleyin, afet verilerini listeleyin.
    4. Widget Kontrolcüsü ile Filtre ve Özellik Bilgisi widget’larını kontrol edin.
    5. Action: Harita seçimi Tablo’yu güncellesin, Filtre Harita ve Tablo’yu filtrelesin.
    6. Arcade: Risk seviyesine göre dinamik renk kodlaması.
    7. Save ile kaydedin.
    8. Preview ile 3D harita, analiz ve eylemleri test edin.
    9. Publish ile yayınlayın.
    10. Share > Specific Users seçeneğiyle yalnızca afet yönetimi ekibi üyelerini ekleyin.
    11. Export: Afet verilerini GeoJSON olarak dışa aktarın.
  • Sonuç: Hassas verilerle güvenli bir afet yönetimi uygulaması.
  • İpucu: Veri güvenliği için şifreleme ve erişim kontrollerini doğrulayın.

7.7 En İyi Uygulamalar ve İpuçları

  • Test Etme: Yayınlamadan önce tüm cihazlarda ve tarayıcılarda test edin.
  • Veri Güvenliği: Hassas veriler için Organization veya Specific Users paylaşım seviyesini kullanın.
  • Performans: Büyük veri setlerini optimize edin, gereksiz widget’ları kaldırın.
  • Erişilebilirlik: Haziran 2025 güncellemesiyle gelen klavye navigasyonu (ör. Shift+Spacebar) ve ekran okuyucu uyumluluğunu test edin.
  • Dokümantasyon: Kullanıcılar için bir kullanım kılavuzu ekleyin (ör. Metin widget’ıyla).

7.8 Sorun Giderme

  • Paylaşım Hatası: Veri kaynaklarının paylaşım ayarlarını kontrol edin (ör. herkese açık veri gerekiyorsa).
  • Yavaş Yükleme: Veri setlerini basitleştirin, görüntü boyutlarını optimize edin.
  • Erişilebilirlik Sorunları: Widget’ların klavye navigasyonu desteklediğinden emin olun.
  • Eylem Çalışmıyor: Eylem yapılandırmasını kontrol edin, doğru mesaj ve hedef widget seçildiğinden emin olun.

7.9 Kaynaklar

Yazar

sabangul67@gmail.com

Bu yazarın yayınladığı diğer içerikleri inceleyebilirsiniz.

Tüm yazıları