Şehir plancısı açısından nazım ve uygulama imar planı konusu çoğu zaman tek bir ekran görüntüsüyle açıklanamaz. Tapu kaydı, kadastro verisi, imar durumu veya proje bilgisi aynı taşınmaz hakkında farklı şeyler söyler.
Nazım ve uygulama imar planı konusunda önce neyi bilmek gerekir?
Bir üst ölçekli plandaki kullanım kararını doğrudan inşaat hakkı olarak yorumlamak doğru değildir. Uygulama planı, plan notları, parselasyon ve diğer mevzuat koşulları ayrıca incelenir.
Mekânsal planlar farklı ölçek ve ayrıntı düzeylerinde hazırlanır. Nazım imar planı genel arazi kullanım ve ulaşım kararlarını daha üst ölçekte gösterirken uygulama imar planı yapı adası, kullanım ve uygulamaya ilişkin daha ayrıntılı kararlar içerir.
Plan değişiklikleri ve askı süreçleri nedeniyle aynı alan hakkında farklı tarihli plan belgeleri bulunabilir. Güncel yürürlük durumu teyit edilmelidir.
Şehir plancısı için pratik yaklaşım
Şehir plancısı açısından plan kademesi, plan notları, kullanım kararı ve uygulama aracı birbirinden ayrılmalıdır.
Bu rehberi köy yerleşimindeki eski kadastro parseli üzerinden düşündüğümüzde şu ayrıntı önem kazanır: Eski ölçü ve pafta tekniğinin güncel geometriye etkisi olabilir.
Adım adım kontrol sırası
- Bir uyuşmazlık varsa ekran görüntülerine ek olarak tarihli resmî belge toplamaya başlayın.
- Aynı taşınmazı resmî TKGM/e-Devlet/e-Plan kanallarında mümkün olan sorgularla karşılaştırın.
- Kadastro sınırı konusuysa internet görüntüsü yerine teknik aplikasyon gerekip gerekmediğini değerlendirin.
- Eski-yeni parsel değişikliği ihtimali varsa işlem geçmişini araştırın.
- Önce elinizdeki tapu veya resmî belgede ada-parsel ve yerleşim bilgisini kontrol edin.
- Başvuru/randevu konusuysa resmî sistemdeki işlem numarasını ve bildirimleri saklayın.
- İmar konusuysa plan ölçeği ile plan notlarını birlikte okuyun.
Kontrol edilmesi gereken belgeler ve bilgiler
- Askı/ilan tarihleri ve varsa itiraz süresi
- Tapu kaydı ile kadastro geometrisinin aynı taşınmaza ait olup olmadığı
- Plan notlarının güncel sürümü
- İl, ilçe, mahalle/köy, ada ve parsel numarasının güncel olup olmadığı
- İmar planının ölçeği ve yürürlük tarihi
- Başvuru numarası, SMS ve ödeme bilgisinin resmî kanaldan doğrulanması
- Parselin ifraz, tevhit, 18. madde veya toplulaştırma geçmişi
- Koordinat sistemi ve kullanılan harita verisinin kaynağı
En sık karşılaşılan sorunlar
- Tapu, kadastro ve imar kavramlarının birbirinin yerine kullanılması
- Yanlış mahalle veya aynı isimli farklı yerleşim biriminin seçilmesi
- Resmî olmayan benzer isimli siteye girilmesi
- Harita görüntüsünün resmi aplikasyon olarak kabul edilmesi
- Eski parsel numarasının kullanılmaya devam edilmesi
Örnek: Elinizde 132 ada 209 parsel yazan eski bir tapu fotokopisi bulunduğunu düşünün. Parsel Sorgu\’da sonuç çıkmıyorsa ilk ihtimal olarak taşınmazın yok olduğunu düşünmek yerine ifraz, tevhit, imar uygulaması, kadastro güncellemesi veya toplulaştırma nedeniyle yeni 139 ada 212 parsel gibi farklı bir kimlik alıp almadığı araştırılır.
İnternette aranan benzer sorular
- nazım imar planı nasıl yapılır?
- nazım imar planı çalışmıyor ne yapmalıyım?
- nazım imar planı nereden bakılır?
- nazım imar planı e-Devlet üzerinden yapılır mı?
- nazım imar planı eski parselde neden görünmüyor?
- nazım imar planı için hangi belge gerekir?
Hangi durumda uzman kontrolü gerekir?
Parsel sınırının zeminde gösterilmesi, teknik alan/koordinat uyuşmazlığı, tescil, imar hakkının kesin hesabı, askı-itiraz süresi, toplulaştırma dağıtımı veya tapu hakkı gibi sonuç doğuran konularda yalnızca internet sorgusuyla karar verilmemelidir. Harita mühendisi, şehir plancısı, tapu/kadastro birimi veya hukuk uzmanı gerektiren kısmın doğru ayrılması önemlidir.
Güncellik ve telif yaklaşımı
Bu içerik resmî sayfalardaki kanun veya kılavuz metinlerini kopyalamaz; konu özgün ve sade bir dille açıklanır. Elektronik hizmetlerin menüleri, ücretler ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden yayın tarihinden sonra resmî kaynak kontrolü yapılması gerekir.
Sık sorulan sorular
Toplulaştırmada neden aynı yerde parsel verilmedi?
Dağıtım değer, blok, yol, sulama, sabit tesis, talepler ve diğer malik hakları birlikte değerlendirilerek yapılır.
Askıdaki plan hemen yürürlükte midir?
Planın onay, ilan ve kesinleşme/yürürlük süreci ilgili mevzuata göre değerlendirilmelidir; askıdaki ve yürürlükteki plan ayrımı önemlidir.
Eski ada-parsel neden bulunmuyor?
İfraz, tevhit, imar uygulaması, toplulaştırma veya kadastro güncellemesi sonucu yeni parseller oluşmuş olabilir.
Parsel haritasındaki sınır zemindeki kesin sınır mıdır?
İnternet haritası ön bilgi sağlar. Zeminde resmi teknik sınır gösterimi için aplikasyon gibi yetkili kadastro hizmetleri gerekir.
22/a çalışmasında itiraz edilebilir mi?
TKGM bilgilendirmelerinde çalışma ve askı aşamalarında itiraz yolları bulunduğu belirtilmektedir. Somut tarihler için ilgili birimin ilanı esas alınmalıdır.
Resmî kaynaklar ve doğrulama
Bu konu değişebilen elektronik hizmet ve mevzuat bilgisi içerdiği için resmî kaynaklar esas alınmalıdır. Bu içerikteki sistem bilgileri 10 Ağustos 2026 tarihinde resmî kaynaklara göre kontrol edilmiştir.
