Harita Mühendisliği Nereye Gidiyor

Harita Mühendisliği Sektörü Nereye Gidiyor.

Neden hala eskilerin derdi ile geleceğe çözüm arıyoruz ? Ne yapmalıyız ?


Öz eleştirimizi yaparak düşüncelerimi yazmak istedim. Bunuda yazarken dert paylaşıyorum. Muhalif düşünceler değil özgün düşünceler.Katılırsınız katılmazsınız önemli değil, önemli olan farklı bir bakış açısı ile anlatmak istedim. Ben kardeş,arkadaş, abi, abla ile sohbet ediyor gibi anlattım. Sonuçta bu benim kişisel bloğumda yazdığım bir yazı ve akademik nitelik taşımıyor.


Bu sektörü her bir dönem belirli işler ayakta tutmuş ve gündeme oturmuştur.

  • Bir dönemler imar uygulamaları,
  • Bir dönemler halihazır haritalar
  • Bir dönemler kamulaştırma
  • Bir dönemler tesis kadastrosu
  • TKGM 22/A Güncelleme
  • vs vs. bu liste uzar gider

Tabi bunların o şahşahlı dönemleri bitti gibi birşey. Şimdi biz haritacılar olarak yaptığımız hata şu hala bu işlerden para kazanmayı, bu işlerle zengin olmayı veya geçtim parayı bu işlerde mükemmel olayım gerisini salla olayı. Bu işin uzmanlarının çoğuda hadi be ordan ABCD işi hiç bitermi diyecekler. Tıpkı bir zamanlar teodolit hep kullanılır, poligon hesabı bilmeyen haritacı mı olur ? sayısal haritalar çıksa bile elle çizimi hiç bitmeyecek gibi görenler.

Bu her zaman böyle olmuştur. Haritacılıkta değil her alanda böyledir. İnsanların herşeyi sonsuza kadar sürecek sanması..

  • İşte tam bu noktada bizim yaptığımız hata tek birşeye odaklanmak ve geleceğe yönelik planlar yapmamak. Hala çoğumuzun derdi çok iyi total station kullanmak, çok iyi GPS bilmek, çok iyi Netcad bilmek. Krokiyi çok iyi yapmak.
  • Burada küçükte bir dipnot:
    • Bizim mesleğimizde malesef ama malesef Netcad bilen herkes kendimi mükemmel sanıyor,
    • Bir kaç kroki yapıp nokta kaydırıp rulo plan açan herkes çok iyi kamulaştırmacı,
    • İmar uygulamasının sadece malik girişi ve krokilerini yapan herkes imar uygulama uzmanı oluyor.
    • İşte buna müsade etmeyin. İnsanlara bunları yaptı diye heh sen kaptın bunu süpersin deyip onlara anlamsız ego aşılamayın. Onun yerine bu sadece bir parçası kendini sürekli geliştir, pratik yöntemler bul, haritacılık sadece bununla sınırlı değil gibi onu daha farklı şeyleri araştırmaya itecek yöntemlere başvurun.
  • Ne hikmet bilinmez ama; stajyer ve yeni mezun haritacıların çoğunun özgeçmişleri çok iyi Netcad, çok iyi MsOffice ile dolup taşıyor. Netcad sertifikasını bile böyle kalın harfler ile yazıyorlar.
  • Neyse bu konulara daha sonra değiniriz. Asıl konumuza gelelim.

Yukarıda bahsettiğim gibi her dönem belirli iş kolları popüler olur. Bu tamamen siyasilerin veya idarecilerin yaptığı uygulamalardan kaynaklıdır ve pozitiftir. Mesela 80li yıllar sonrasında Türkiye genelinde yapılan İmar Planları ve uygulamaları ve 2000 li yıllarda ülkedeki şehirleşmenin mevcut şehrin dışına çıkmasından kaynaklı ek imar plan ve uygulamaları nedeni ile o dönemlerde parlayan bir Halihazır, İmar uygulamaları, yine Akparti döneminde yapılan tesis kadastrosunun tamamlanması projesi, sürekli konuştuğumuz bu duble yol olayına bağlı halihazır, etüt proje, kamulaştırma, taşınmaz değerleme gibi iş kollarının ciddi anlamda artışı ve bizim piyasamızı canlandırması

Bunlar elbette yıllarca devam edecektir fakat ne ölçüde ? ne kadar ? ve nasıl ?

  • Mesela eskiden elle tersimat, total station ile ölçü ile aylarca süren bir proje Cad projelerinin gelişmesi ile ve GPS , Hatta peşine CORS çıkması ile bir kaç günde yapılabiliyor. İleride daha farklı teknolojilerin çıkacağıda aşikar ve bence olacaktır.
  • İnşaat sektöründeki ciddi bir canlanmaya bağlı olarak ciddi bir inşaat haritacılığı, şu an o canlanmayı yaşayamıyor ve ne kadar yaşayacak. Mesela duble yollar yapıldı, bu devam edecek mi ? Buna bağlı olarak bu yapılan projelerden kaynaklı başlayan kamulaştırma furyası o eski tadı verecek mi ? Bence HAYIR !
  • Hadi verdi diyelim. Hadi diyelim bu işi şeritli yollar otoyollara çevrilsin. Sizce şu anki teknoloji ile eskisi bir olacak mı ? Yada bi 5 yıl sonra ?
    • Örneğin eskiden beyannameler ile rulo planlar, A-B-C çevirmeler aylar sürerken, gelişen Netcad ve ek yazılımlar ile bunlar 1-2 günde yapılabiliyor. Hemde tam otomatik ve insan müdahelesi olmadan.
  • Eskiden bir kamulaştırma projesi veya imar uygulaması veya toplulaştırma, yani kısaca kadastral altlığa ihtiyaç duyduğumuz projelerde kadastral altlıkların sayısallaştırılması aylar, hatta abartısız yıllar sürerken şimdi yenileme yapılan bölgelerde direkt sayısal alabiliyoruz. E malum yenileme projeleri hızla ilerlerken belki bir 10 yıl sonra Türkiye’nin çoğu sayısallaştırılmış olacak.
  • Neyse konuyu çok uzatmayım, zaten anlatmak istediğimi anladınız.
  • Peki ne yapmalıyız ? Netcad öğrenmeyelim mi ? Kamulaştırma bilmeyelimmi ? İmar uygulaması anlamayalım mı ? Kroki ile uğraşmayalımmı ? Herşey sayısal olacaksa boşyere takeometri veri girişi öğrenmeyelimmi ?
  • Tabiki öğrenelim. Tabi ki bilgide sınır yoktur. Fakat bence öğrenmek yanında özümsemeli. Öncelikle haritacılığın sadece bir alet kullanmak veya sadece Netcad ile çizim yapmak olduğu değil, konum ve mülkiyet kavramlarını özümsemeli. Netcad elbet bilelim ama yanına GIS programları öğrenelim. Çünkü;
    • Sektör ileride komple GIS’e dönecektir,
    • Dönüyorda
    • Dönmesi de gerekir.
    • Bence geç bile kaldık.
  • Bir başka örnek; Bir kamulaştırma projesinde çalışıyorsanız bütün enerjinizi, bütün iş gücünüzü kroki yapmaya harcamayın. Komple hakim olun. Komple yönetmeye çalışın. Bu size kadastral altlık, imar planı, kamulaştırma planı vb. bilgiler yanısıra mevzuat konusu ve iş yönetimi konusunda da kendinizi geliştirmenizi sağlar, aynı zamanda ömür boyu altın bileziğiniz olacak iş yönetim becerisi katar.
    • Öyleki bazen yönetim, bilgiden daha iyi oluyor.
  • Ayrıca mesela bir kamulaştırma projesinde çalışırken sektörün sadece kamulaştırma olmadığını bilip, diğer dallarda da kendimizi geliştirmek gerektiğini düşünüyorum.
    • Çünkü bir gün kamulaştırma o iş istihdamını sağlamayacak duruma gelebilir. Kamulaştırmayı örnek diye veriyorum. Siz bunu değerleme, toplulaştırma vs. vs. düşünebilirsiniz.
  • Örneğin tesis kadastrosu konusunda çok mükemmelsiniz fakat şu an tesis kadastrosu bitti gibi birşey.
    • Ama bu noktada şu var.Tesis kadastrosu işini yaptıktan sonra orada kazandığınız mesleki deneyim, iş yönetimi, yazılım becerileri ve en önemlisi mülkiyet kavramı sizinle ömür boyu devam edecektir.
  • İşte anlatmak istediğim şeylerden biride buydu. İş yapmak yerine özümsemek, geliştirmek.

Şimdi Meslek Nereye Gidiyor ?

Ne Yapılmalı ?

Bence sektör olarak şu an çok sıkıntılı bir süreçten geçiyoruz. Bu ileride muhakkak düzelecektir. Bu süreçte çoğumuzun canı yanabilir, kimimiz işten çıkarılabilir, kimimiz iş yerini kapatabilir, kimimiz başka sektörlere yönelebilir. Bu sektörde kalanlar için konuşuyorum,bu süreçte her zaman kendimizi geliştirme çabasına girmeli, olası boş vakitlerimizi bu yönde kullanmalıyız. Geleceğe yönelik yatırımlar yapmalıyız.

Mesela benim şahsi düşüncem Taşınmaz Değerleme , 3 Boyutlu Haritacılık, GIS, Veritabanı Yönetimleri, Yazılıma Bağlı Haritacılık geleceğin işleri olacaktır. Dahada çoğaltılabilir. Mesela CORS’un bir ileri teknolojisi olan Drone olayı. Bence şu an ne biliyorsak yanına bu tarz gelecek vaat eden konularda ufak ufak kendimizi geliştirmeliyiz. Elbette şuan belki bir kadastro bilgisi edinmeli, bir Cad programına hakim olunmalı, bir GPS Nasıl kullanılır bilmeli fakat enerjimizin bir kısmını geleceğe yatırmalıyız diye düşünüyorum.

Mesela kişi değil firma bazlı baktığımızda firmalarımızın bu sektöre yatırım yapmaları gerekir. Fakat şu an bu işleri yapabilen firma veya kişi sayısı oldukça az. Şu an geleceğe yatırım yapan, AR-GE ye önem veren firmalar belki ciddi para kazanamıyor ama ciddi deneyimler kazanıyor, ileride bunun halk dili ile söyleyim ekmeğini yerler 🙂

Elbette şuan belki bir kadastro, bir totalstation bilmeli fakat enerjimizi geleceğe yatırmalıyız diye düşünüyorum. Mesela kişilerden çıkıp firma bazlı baktığımızda firmalarımızın bu sektöre yatırım yapmaları ( MALESEF YOK AMA BU KONULARDA ARGE çalışmaları yapmaları ) gerekir. Öyle ki şu an bu işleri yapabilen firma veya kişi sayısı oldukça az. Şu an bu firmalar belki ciddi para kazanamıyor fakat ciddi deneyimler kazanıyor, ileride bunun halk dili ile söyleyim ekmeğini yerler 🙂

Kısada birşey. Firmanıza aldığınız personelin Netcad veya Total station bilgisini sorgulamak yerine bence iş yönetebilme beceresi ve teknolojiye uyumunu sorgulayın.

Yukarıda bahsettiğim işlerden mesela 3 boyutlu haritacılık gelecekte olmazsa olmazdır ve gereklidir. Mülkiyet konusunun sayısallaştırma problemi sonrası en büyük problemlerinden biri olan değer konusuda bence bir gün bir furya olacak gelecek ve ciddi istihdam sağlayacak. Şu an düşünülen ve kısmende uygulanan değerleme çalışması var. Ama yeterli değil. Tarım arazilerin değerlemesi, Emlak Vergisi için ciddi bir arsaların değerlemesi sizce de yapılması gerekmiyor mu ?

Mülkiyet konusunun sayısallaştırma problemi sonrası en büyük problemlerinden biri olan değeri konusudur. Bence bir gün bir furya olacak ve değerleme işlerinde ciddi istihdam sağlayacak. Bunun zemini oluşturuluyor. Şu an düşünülen ve kısmende uygulanan değerleme çalışmalar var,ama yeterli değil. Tarım arazilerin değerlemesi, Arsaların değerlemesi sizce de yapılması gerekmiyor mu ?

Taşınmazın sadece tapu senedi olmadığını anlamaya başladık. Bunu ciddi bir şekilde anladığımızı ve hafiften yönelimleride seziyorum. Ama çok aşırı yetersiz. İlerleyen yıllarda ciddi anlamda bu konularda projelerde gelecektir.

Ve CBS (GIS) Konusu. Dünyada çok geri kalmamıza rağmen son yıllardaki gelişmeler şahsen bir Harita Mühendisi olarak beni mutlu ediyor. Bakanlıkların bünyelerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ilgili Müdürlük, Şube kurması, yapılan projelerde CBS konularının gündeme gelmesi , istenmeside bence olumlu. İlerleyen süreçte tüm kurumların, belediyelerin hatta özel şirketlerin CBS’nin kaçınılmaz bir sistem olduğunu düşüneceği ve geçileceğini göreceğiz. Kargo firmaları, Franchising Şirketleri, Ulaşım firmaları vb çoğu bu sisteme girdi ve ayak uyduruyorlar. Kurumlarda komple bu sisteme geçecektir. Mesela Milli Eğitim Bakanlığı şu an bu sistemi kurdu ve tamamlamak üzeredir.

Veritabanı Yönetimide artık gelişen sanal dünyadaki veri karmaşının yönetimi söz konusu olmaya başladığına göre verilerin yönetimleride veritabanı oluşturulması gereksinimi doğuyor, bunun yönetimide kaçınılmaz. Bunun için bir veritabanı yönetim programı mutlaka bilinmeli diye düşünüyorum.

Yazılıma bağlı haritacılıkta gidip excelde formül yazmak veya netcadde makro yazmak değil. Tamamen yazılıma bağlı sektörlerin oluşması. Şu an sayısı az olsada harita ile ilgili web uygulamaları, mobil veya bilgisayar uygulamaları, VTYS programları vs. ortaya çıkıyor ve ilerde ciddi yer edinecekler.

Şu an bazılarına boş gelsede Lidar, Drone teknolojisi ciddi bir yer ediniyor. İleride sektördeki çoğu işin yükünü bu teknoloji üstlenecektir .Totalstation,GPS Teknolojisi elbet devam edecek fakat bir halihazır harita veya aşırı detay gerektirmeyen işlerin çoğu bu teknoloji ile çözümleniyor, ilerde komple yerini bırakacaktır.

Kısa ve öz. Her işi çok iyi bilebilirsiniz, çok iyisinizdir, belki en iyisisinizdir. Fakat kendinizi geliştirmediğiniz sürece sadece o konuda iyisinizdir. Geleceği yorumlayarak ona göre kendinizi geliştirmek gerektiği bence unutulmamalıdır. CBS, Üç boyutlu kadastro, değerleme vs. değil olay, ben onları sadece örnek olsun diye verdim. Ne görüyorsanız o. Mesela benim bir arkadaşım ilerde bu aplikasyon işlerinin robotların yapacağını söylüyor ve robotlar ile ilgili bir hobisi var ve uğraşayım istiyor. Saçma diyebilirsiniz, manyakmı diyebilirsiniz ama ona göre o doğru. He neden olmasın ??

Neyse sevgili arkadaşlarım, abilerim, ablalarım, kardeşlerim söylemek istediğim şeyin özü , bu iş ömür boyu sürecek denmemeli, bu işi çok iyi biliyorum ben ömür boyu bundan ekmek yerim dememeli, geleceğin teknolojilerini de basite almamalı.

Saygılarımla…

Yazar: Şaban GÜL

Amacımız herkese yardımcı olabilmek. Haritacılık ile sınırlı kalmayıp birçok sektöre girmeye RAMAK kaldı :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.